Microsoft một mặt cam kết bảo vệ quyền tự do, dân chủ của con người, nhưng mặt khác lại đầu tư cho một công ty Israel để bí mật giám sát hoạt động của người Palestine tại Bờ Tây. Nếu Microsoft muốn bảo vệ “tự do dân chủ” thì tại sao lại tài trợ cho công ty phát triển công nghệ nhận diện khuôn mặt có liên quan đến các hoạt động quân sự bí mật này?
Microsoft đã đầu tư cho một startup sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để giám sát hoạt động của người Palestine tại khu vực Bờ Tây, dù gã khổng lồ công nghệ này tuyên bố không sử dụng công nghệ để xâm phạm quyền tự do dân chủ của con người.
AnyVision, có trụ sở tại Israel và văn phòng tại Mỹ, Anh và Singapore, bán hệ thống phần mềm “giám sát chiến lược” có tên Better Tomorrow. Hệ thống này có thể nhận diện các cá nhân và vật thể trên các camera trực tuyến, như smartphone hay camera an ninh chẳng hạn, và có thể theo dõi đối tượng chuyển tiếp qua các nguồn dữ liệu khác nhau.
Theo thông tin từ các nguồn có liên quan, công nghệ của AnyVision phục vụ cho một dự án giám sát bí mật của quân đội tại Bờ Tây. Một nguồn tin cho biết dự án này có bí danh là “Google Ayosh”, “Ayosh” dùng để chỉ một nhóm khủng bố người Palestine và “Google” ám chỉ công nghệ này có khả năng tìm kiếm con người.
Google hoàn toàn không liên quan đến dự án này, người phát ngôn cho biết.
Dự án giám sát này thành công đến mức AnyVision giành được giải thưởng quốc phòng toàn quốc năm 2018. Trong buổi trình bày, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Israel đã tán dương công ty này, hoàn toàn ẩn danh, đã giúp ngăn chặn “hàng trăm vụ tấn công khủng bố” bằng “một lượng lớn dữ liệu”.
Người Palestine sống tại Bờ Tây không có quyền công dân và quyền bầu cử tại Israel nhưng lại là những đối tượng bị chính phủ nước này hạn chế hoạt động và tăng cường giám sát.
Quân đội Israel đã lắp đặt hàng ngàn camera và các thiết bị theo dõi dọc Bờ Tây nhằm theo dõi hoạt động của người Palestine và phát hiện các âm mưu khủng bố. Lực lượng bảo an và mật vụ cũng giám sát các bài viết trên mạng xã hội và sử dụng các thuật toán để xác định những cá nhân có khả năng thực hiện các vụ tấn công tự phát để bắt giữ trước.
Sự kết hợp giữa camera thụ động, danh sách các nghi phạm và công nghệ nhận diện khuôn mặt đã giúp hệ thống giám sát trở nên mạnh mẽ hơn nhiều.
“Nền tảng cơ bản của một thể chế tự do là người dân không bị giám sát bởi chính phủ khi không có bất cứ dấu hiệu tình nghi phạm pháp nào. Người dân luôn vô tội cho đến khi được chứng minh là có tội”. Shankar Narayan, giám đốc dự án công nghệ và tự do tại Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU), cho biết. “Sự phát triển rộng rãi của công nghệ nhận diện khuôn mặt đã làm thay đổi nền tảng của sự tự do khi mà mọi người đều bị giám sát bất kể là làm gì”.
“Công nghệ nhận diện khuôn mặt có thể trở thành một công cụ hiệu quả nhất của chính quyền trong việc quản lý khu vực công cộng, chính vì vậy chúng ta cần phải hết sức cẩn trọng với công nghệ này. Rất khó để nhận diện cách sử dụng chúng trên một nhóm dân cư hạn chế (như người Palestine tại Bờ Tây) có mâu thuẫn với nguyên tắc công đồng của Microsoft hay không”, ông nói thêm.
Khi NBC News phỏng vấn AnyVision lần đầu tiên, CEO Eylon Etshtein phủ nhận toàn bộ về dự án “Google Ayosh” và đe dọa sẽ kiện NBC News, ông nói rằng AnyVision là công ty “có đạo đức nhất của nhân loại”. Ông phủ nhận việc Bờ Tây đang bị “chiếm đóng” và ngờ vực về động cơ thực hiện phóng sự của NBC News, ông còn cho rằng NBC News được tài trợ bởi một nhóm hoạt động người Palestine.
Trong văn bản trả lời NBC News sau đó, AnyVision đã xin lỗi vì câu trả lời bộc phát trên và đính chính lại. “Là một công ty tư nhân, chúng tôi không có quyền phát biểu thay cho một đất nước, công ty hay tổ chức khác”, Etshtein viết.
Vài ngày sau, AnyVision lại có một phản hồi khác: “Chúng tôi phủ nhận hoàn toàn việc tham gia các dự án khác ngoài những dự án mà chúng tôi đã thông tin” (bao gồm việc sử dụng phần mềm của AnyVision tại các điểm kiểm tra khu vực biên giới Bờ Tây).
Công nghệ của AnyVision còn được lực lượng cảnh sát Israel sử dụng để theo dõi các đối tượng trên những con phố do nước này kiểm soát tại phía Đông Jerusalem, nơi có 3/5 dân số là người Palestine.
Trong một video giới thiệu sản phẩm của công ty đã cho thấy cách công nghệ này sử dụng nguồn dữ liệu trực tiếp từ các camera để theo dõi người dân, bao gồm cả trẻ em và phụ nữ có mang khăn trùm và áo choàng khi đi lại trên đường phố.
AnyVision cho biết video quảng cáo này không đề cập đến “khách hàng hiện tại” của công ty, ở đây ám chỉ lực lượng cảnh sát Israel.
Khi AnyVision chiến thắng giải thưởng quốc phòng uy tín của Israel nhờ thành tích “cải thiện đáng kể an ninh quốc gia”, tên công ty này không hề được truyền thông nhắc đến vì dự án giám sát này là tuyệt mật. Nhân viên công ty không được phép thông tin công khai về giải thưởng này.
Tuy nhiên, NBC News đã được tiếp cận một tấm ảnh chụp nhóm nhận giải thưởng, bằng khen được trao cho AnyVision với nội dung “Tạo ưu thế về công nghệ và đóng góp trực tiếp cho công cuộc chống khủng bố”.
Một phần bài thuyết trình quảng cáo sản phẩm của AnyVision giải thích công nghệ nhận diện khuôn mặt có thể theo dõi các đội tượng trong cả thành phố.
AnyVision cho biết họ không bình luận cho “các công ty, quốc gia hay tổ chức khác”.
“Nhiều quốc gia, tổ chức phải đối mặt với các thách thức như đảm bảo an ninh trường học, hoạt động ra vào của các tòa nhà hàng ngày và các tình huống khác đặt người vô tội vào sự nguy hiểm. Sứ mệnh của chúng tôi là bảo vệ tất cả mọi người bằng công nghệ hiện đại bậc nhất nhằm phát hiện tất cả các nguy cơ tiềm tàng”, trong một thông cáo của công ty này viết.
Lực lượng Quốc phòng Israel (IDF) từ chối bình luận về dự án “Google Ayosh” và việc AnyVision nhận giải thưởng quốc phòng của Israel.
Khoản đầu tư của Microsoft
Điều tra của NBC, dựa trên báo cáo kinh doanh công khai của Israel do TheMaker công bố, được tiến hành tại thời điểm mà Microsoft định hình mình là một công ty công nghệ mẫu mực trong việc tuân thủ các quy tắc đạo đức, nhằm bảo vệ công ty trước những chỉ trích mà Facebook và Google phải hứng chịu trong cùng thời gian đó. Tuy nhiên, khoản đầu tư của Microsoft vào AnyVision đã dấy lên quan ngại về cách mà Microsoft thực hiện tuyên bô này trên thực tế.
“Microsoft rất đặt nặng những cáo buộc về dự án giám sát hàng loạt này vi phạm các nguyên tắc sử dụng nhận diện khuôn mặt của chúng tôi”, người phát ngôn của Microsoft cho biết.
“Nếu chúng tôi phát hiện bất cứ sự vi phạm nào, chúng tôi sẽ chấm dứt mọi quan hệ”.
“Mọi dự án không chỉ tuân theo các tiêu chuẩn đạo đức chặt chẽ của công ty mà còn phải trải qua quá trình phê duyệt nội bộ nghiêm ngặt”, AnyVision cho biết.
Vào tháng 6, công ty đầu tư mạo hiểm M12 của Microsoft tuyên bố sẽ đầu tư vào AnyVision 74 triệu USD thuộc quỹ đầu tư Series A, cùng với công ty đầu tư mạo hiểm DFJ tại Thung lũng Silicon. Forbes cho biết thỏa thuận đầu tư này đã dấy lên sự phản đối từ các nhà hoạt động nhân quyền vì cho rằng thỏa thuận không tuân thủ các tuyên bố của Microsoft về các chuẩn mực đạo đức liên quan đến việc sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt mà công ty này đề ra.
Ngoài việc sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt vào mục đích cá nhân như mở khóa khuôn mặt chẳng hạn, thì công nghệ này còn gây tranh cãi do chúng có thể được sử dụng để tiến hành giám sát trên diện rộng, khiến vấn đề vi phạm các quyền tự do của con người ngày càng nghiêm trọng. Chính vì thế, một số thành phố tại Mỹ, như San Francisco, Oakland và Berkeley tại bang California và Somerville, Massachusetts đã cấm cảnh sát và các cơ quan khác sử dụng công nghệ này.
Theo VnReview — by AI Crawler 1.2.1