V.League đã trôi qua được gần nửa chặng đường, cuộc đua vô địch và cuộc đua trụ hạng đã mang đến cho khán giả không ít bất ngờ.
Nhưng bất ngờ lớn nhất, cho đến thời điểm này, không phải việc CLB Thành phố Hồ Chí Minh đang hiên ngang dẫn đầu, cũng chẳng phải việc CLB Sana Khánh Hòa đang xếp cuối bảng. Điều bất ngờ được ít người để ý nhất, lại nằm ở việc các đội bóng đang ngày càng phụ thuộc vào những ngoại binh của mình.
Những con số đáng suy ngẫm
Hãy nhìn vào danh sách vua phá lưới ở thời điểm hiện tại, dẫn đầu là Chelvaughn Wash của Hoàng Anh Gia Lai với 7 bàn thắng. Xếp ngay sau Chevy là ba cầu thủ khác cùng có 6 bàn thắng: Jermie Lynch, Hoàng Vũ Samson và Oseni. Xa hơn, trong top 10 cầu thủ ghi bàn nhiều nhất, chỉ có đúng 2 cầu thủ nội, đó là Nguyễn Văn Toàn (Hoàng Anh Gia Lai) cùng Phạm Trùm Tỉnh (Sana Khánh Hòa) với lần lượt 5 và 4 bàn thắng. Ở mặt trận kiến tạo, những cầu thủ nội lại đóng góp được nhiều hơn khi Nguyễn Văn Toàn tiếp tục dẫn đầu danh sách kiến tạo với 4 đường chuyền thành bàn. Nguyễn Thanh Hải (SHB Đà Nẵng), Rimario (CLB Thanh Hóa) hay Matias Jadue (CLB Thành phố Hồ Chí Minh) là một số cái tên đóng góp 3 đường chuyền cho đồng đội ghi bàn. Những con số ấy nói lên điều gì? Gần như các đội bóng tại V.League đang phó thác hết nhiệm vụ ghi bàn cho những tiền đạo ngoại, còn những cầu thủ nội đóng vai trò kiến thiết, làm bóng và tạo cơ hội cho đồng đội. Cách chơi ấy, vốn không có gì sai, nhưng nó sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới phong độ cũng như tâm lý của những tiền đạo nội, vì cảm giác ghi bàn, độ nhạy bàn thắng là thứ dễ bị cùn mòn nếu không được thường xuyên mài giũa.
Nếu những con số đó chưa đủ thuyết phục để nói lên điều gì, hãy làm một số phép so sánh nhỏ. Tại CLB Hà Nội- đội bóng vốn được biết đến với sự đồng đều bởi chất lượng của dàn nội- ngoại binh, năm nay đang phải sống dựa vào hơi thở của Samson, Omar và Oseni. Cụ thể, trong số 22 bàn thắng ghi được đến thời điểm này của đội bóng áo tím, có tới 17 bàn thắng thuộc về công của ba mũi nhọn kể trên. Con số 17 ấy có thể còn lớn hơn rất nhiều nếu Omar hay Oseni dứt điểm chính xác hơn mỗi khi có cơ hội. Năm ngoái, khi chưa có sự xuất hiện của Pape Omar, đội trưởng Nguyễn Văn Quyết cùng Nguyễn Quang Hải, Đỗ Hùng Dũng là những cầu thủ sẽ có cơ hội thi đấu gần khung thành hơn, chia lửa cùng những ngoại binh, và số bàn thắng của Oseni- Samson ghi được cho đội bóng áo tím ở mùa giải trước chỉ là 32 trong số 72 bàn thắng của đội bóng này.
Tất nhiên, CLB Hà Nội không phải cái tên duy nhất đang phụ thuộc vào những tiền đạo ngoại trong khâu ghi bàn. Hãy nhìn sang đội đang trải qua chuỗi ba trận liên tiếp không thể ghi bàn: CLB Sông Lam Nghệ An. Đội bóng xứ Nghệ bắt đầu mùa giải với đội hình bị ảnh hưởng lớn vì chấn thương và chuyển nhượng. Đội trưởng Quế Ngọc Hải chuyển đến Viettel, Phan Văn Đức chưa “nóng máy” đã phải ngồi ngoài vì chấn thương và đó càng là lí do để HLV Nguyễn Đức Thắng xây dựng lối chơi quanh những tiền đạo ngoại. Michael Olaha bắt đầu mùa bóng với chuỗi trận rất ấn tượng, thậm chí đã nhận danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất tháng 2, nhưng sau đó, lại là chuỗi ngày đáng quên và ba trận liền không thể ghi bàn là một phần lí do khiến tiền đạo Marcio phải cuốn gói rời sân Vinh khi lượt đi khép lại. Điều tương tự diễn ra với gần như tất cả các đội bóng còn lại của V.League. Hãy nhìn cách Rimario hay Đỗ Merlo “hồi sinh” để gồng gánh CLB Thanh Hóa và SHB Đà Nẵng đang rệu rã bỗng vươn lên bất ngờ. Than Quảng Ninh sau khi chia tay Vinicius và Eydison đã gặp vất vả thế nào với những bản hợp đồng thử việc, và rồi phải kí hợp đồng với “người cũ” Dyachenko (và Dya sau đó nổ súng đều đặn). Phong độ thảm hại của CLB Viettel, Sana Khánh Hòa hay CLB Quảng Nam trong những vòng đấu vừa qua cũng vì họ thiếu đi những phương án tấn công mới lạ, thiếu đi những cầu thủ có thể thay thế cho các ngoại binh.
Đội bóng “ít phụ thuộc” vào những cầu thủ ngoại nhất, cho đến thời điểm này, có lẽ là CLB Thành phố Hồ Chí Minh- đội đang dẫn đầu trên bảng xếp hạng. Dễ hiểu khi lối chơi của HLV Chung Hae-soung đang xây dựng rất đề cao tính tập thể và tinh thần kỷ luật ở từng cầu thủ. Matias Jadue và Vinicius- hai họng súng nơi hàng công đội bóng áo đỏ đã có tổng cộng 6 bàn thắng, tức là chỉ 40% số bàn thắng của đội bóng này. Con số ấy chỉ có ý nghĩa khi thầy trò HLV Chung đang dẫn đầu, vì một đội bóng khác cũng “ít phụ thuộc” vào những chân sút ngoại khác, là Becamex Bình Dương (Victor Mansaray cùng Wander Luiz chỉ đóng góp 28% số bàn thắng cho đội bóng đất Thủ) lại chật vật ở nhóm giữa bảng xếp hạng trong suốt 10 trận đấu đã qua. Nói vậy để thấy rằng, không phụ thuộc vào những cầu thủ ngoại là điều các CLB hoàn toàn có thể làm được, nhưng ít bị ảnh hưởng bởi ngoại binh mà vẫn đạt phong độ cao là điều không phải đội bóng nào cũng làm tốt.
Đi tìm lí do
Mùa giải trước, vua phá lưới nội của V.League là Nguyễn Tiến Linh với 15 bàn thắng, xếp sau là Nguyễn Công Phượng với 12 bàn, Hà Đức Chinh, Phan Văn Đức và Nguyễn Quang Hải cùng có 9 bàn. Năm nay, những cầu thủ vừa nêu, có lẽ chỉ còn Quang Hải vẫn thi đấu ở phong độ tốt nhất của mình. Tiến Linh chỉ kịp đá nửa sau lượt đi V.League vì chấn thương, và ở mùa giải năm ngoái cầu thủ này cũng chỉ thể hiện phong độ ấn tượng khi lượt về bắt đầu. Phan Văn Đức cũng ở trong tìn thế tương tự, và với chấn thương xương mác dai dẳng, không dễ để tiền đạo của SLNA đạt phong độ cao nhất khi trở lại sân cỏ. Nguyễn Công Phượng, đã sang Hàn Quốc thi đấu, xin phép không bàn tới. Với Hà Đức Chinh, không ai biết chuyện gì đã xảy ra với tiền đạo này, nhưng nếu đúng là cầu thủ quê Phú Thọ phải nén đau mà đá suốt quãng thời gian vừa qua, cũng nên thông cảm. Còn với Quang Hải, kể từ khi Pape Omar xuất hiện, vị trí của Quang Hải và Hùng Dũng (cả đội trưởng Văn Quyết) đã bị kéo ra xa khung thành đối thủ hơn đôi chút, và nhiệm vụ làm bóng, thi đấu sau lưng trung phong để dành cho tân binh mang áo số 20. Dù không còn được đá gần khung thành như trước, nhưng Hải “con” và Dũng “chíp” vẫn thể hiện phong độ rất tốt, đặc biệt là đóng vai trò làm bóng, kéo bóng cho những chân sút ghi bàn. Vòng đấu vừa qua, Hùng Dũng đã có bàn thắng vô cùng ý nghĩa vào lưới SHB Đà Nẵng sau pha phối hợp như đá tập để làm quà cho đứa con đầu lòng. Vai trò của các cầu thủ trong hệ thống chiến thuật của các HLV đã bị thay đổi tương đối nhiều và cũng đều để phục vụ cho thắng lợi chung của toàn thể đội bóng.
10 trận đấu vừa qua của V.League cũng chứng kiến nhiều những bất ngờ về những đường kiến tạo. Kết thúc mùa giải 2018 với 17 kiến tạo, nhưng sau 10 trận tại V.League năm nay, Nghiêm Xuân Tú mới chỉ có vỏn vẹn…1 lần tạo cơ hội cho đồng đội. Trần Phi Sơn và Nguyễn Văn Quyết- hai cầu thủ cũng có rất nhiều kiến tạo mùa trước, đang phải điều trị chấn thương và cả hai cũng mới chỉ có một lần “dọn cỗ” cho đồng đội. Tựu chung lại, có thể thấy một phần lí do cho việc các đội bóng phụ thuộc nhiều vào ngoại binh là vì những chấn thương, vì những thay đổi trong cách bố trí nhân lực của các vị HLV. Nhưng không vì thế mà có thể phủ nhận được sự thật rằng các đội bóng tại V.League nên có những thay đổi để tránh bị “một màu” trong lối chơi và luôn chủ động trước những thay đổi.
Câu chuyện về cầu thủ ngoại chẳng phải vấn đề gì mới, nhưng chưa bao giờ là cũ ở mọi mùa giải vừa qua. Mọi việc đều có những mặt lợi và mặt hại riêng, mong rằng các HLV sẽ cân nhắc để chọn được hướng đi đúng nhất và hợp lý nhất cho đội bóng của mình, vì suy cho cùng, bóng đá cũng chỉ là cuộc chơi để tìm ra người chiến thắng.
